De genealogie van de familienaam Clauwaert door de eeuwen tot op vandaag

organigram-simon

Het verhaal van wat wij de “Stam Clauwaert te Antwerpen” noemen start met een zekere Simon Clauwaert, voerman, gedoopt op 16-08-1744 in de Sint Catharina Kerk te Brussel. Deze voorvader huwde te Antwerpen met Anne Elisabeth Cools.

Hoe en waarom komt deze Simon echter te Antwerpen terecht en van waar kwam hij?

De gegevens van de stamboom en de ontleding ervan geven ons hierop een antwoord.

Eerst en vooral is het opvallend dat de Stam Hekelgem – Abdij van Afflighem – Aalst zeer bepalend is geweest voor de verspreiding van de naam Clauwaert. Door diverse uitzwervingen naar andere delen van Vlaanderen verkrijgen we het verplaatsen van de naam.

De geschiedenis begint met Petrus Clauwaert geboren rond 1535 te Hekelgem. De geboortedatum is een schatting daar we het bestaan van deze Petrus “de oudere” afleiden uit de vermelding van Petrus “den joenghen” in de kerkrekeningen. Dit adjectief werd enkel gebruikt als er op dat ogenblik twee personen met dezelfde naam leefden. Dit was het geval in 1589 doch niet meer in 1596. Hieruit zouden we mogen opmaken dat Petrus de oudere op dat ogenblik reeds overleden was.

Petrus “den joenghen” was toen reeds zeer nauw betrokken bij het gebeuren in en om de kerk van Hekelgem, later zal de familie zich sterk concentreren rond en in functie van de abdij van Afflighem. Ook zijn opvolgers bleven in deze beperkte leefgemeenschap een actieve rol vervullen. Zie onderstaand uittreksel uit de kerkrekeningen. Van de voorouders van deze Peter hebben wij tot vandaag geen gegevens gevonden. Het vinden kan een uitdaging zijn voor een medewerker met zeer veel tijd.

kerkrek1589

 “item ghegeven Pieter Clauwaert den ioenghen
over een halefen daech Sinte Machiels
coer te remetsen als de meyetsers daer waeren “
 
                    Afrekening uit 1589 over werk aan het koor van de St. Michiels kerk te Hekelgem, geleverd door Pieter Clauwaert
 
De hierboven genoemde Petrus, geboren rond 1565 huwde met Elisabeth Ophalfens in 1606 en had op zijn beurt als vierde en laatste kind in zijn huwelijk een zoon Arnoldus genaamd. Deze Arnoldus werd koster te Hekelgem, huwde met Margareta De Greve en had hiermee drie kinderen waarvan de eerste, opnieuw Petrus genaamd, geboren werd in 1628. Zie zijn ondertrouw en trouwactes uit de parochieregisters van Meldert uit 1655:
 
trouwpetrus1655
 
 
boven: 19 december 1654, “sponsalia” – ondertrouw en beneden, 23 januari 1655, de eigenlijke trouw
 
Hier zijn de teruggevonden gegevens nog karig maar via zijn zoon, terug een Petrus Clauwaert, landbouwer en herbergier (van café “De drij koningen”), geboren rond 1665 in de omgeving van Hekelgem, leren we meer over de Clauwaerts. Zijn handteken komt veelvuldig voor in de teruggevonden actes:

  handtekenpetrus1717

Van deze roemrijke voorvader zijn er veel gegevens bekend, niet in het minst door zijn centrale positie als herbergier. Zo lezen we dat hij vooraf (rond 1687) paardenknecht was aan de abdij van Afflighem en dit bepaalde nog steeds de werkomgeving van zijn nakomelingen. Ook is het zo dat deze voorvader de start in het genealogisch onderzoek inzet van diverse uitzwervingen en stammen in andere delen van Vlaanderen zodat hij, dank zij de diverse bekende geschriften, als een spilfiguur kan worden beschouwd.

Zijn zoon Michael Clauwaert werd geboren te Hekelgem op 21-05-1703 als laatste van zes kinderen. Hij begint in 1730 aan de abdij als “derden peerdeknecht”, wordt “tweeden peerdeknecht” en verlaat de abdij in 1738, blijf een tijd onvindbaar maar duikt dan plotseling op te Brussel waar hij komt te overlijden op 20-01-1748 in de parochie van Sint Catharina op 44-jarige leeftijd. Waarom is deze zoon van het gedurende jaren door de familie Clauwaert bewoonde domein te Hekelgem en van de omgeving van de Abdij van Afflighem vertrokken?

Het antwoord vinden we in de boeken en in de geschiedschrijving.

In een deel van de erfenis van Jacobus De Witte* en Joanna Maria Clauwaert, deel dat toegewezen was aan Benedictus De Witte, komt Michael voor als schuldenaar van een rente op een lening van 200 gulden à 5% aangegaan op 29 mei 1747. In 1752 is deze schuld reeds opgelopen tot meer dan 233 gulden. (dit terwijl zijn laatste jaarloon aan de abdij 42 gulden was – red.)

Hij was een voerman, leerde in Brussel zijn echtgenote kennen, en bleef de schulden indachtig zich aldaar in de anonimiteit van de grootstad ophouden tot zijn overlijden hem uit zijn financiële zorgen hielp. Uit dit huwelijk is de stamvader Simon van de Stam Antwerpen geboren op 16 augustus 1744 als vierde van zes kinderen.

Ook Simon was een voerman en zijn omzwervingen, de as Brussel-Antwerpen was een gekende handelsroute met Mechelen als rustplaats, brachten hem in contact met een schone, Elisabeth Cools genaamd, waarmede hij huwde en zeven kinderen grootbracht, 2 meisjes en 5 jongens. Drie van deze jongens hebben dan ook het door vader gekozen beroep verder gezet.

Of er ook schulden waren en of hij ook getracht heeft Brussel te ontvluchten zoals zijn vader Michael in het verleden Hekelgem achter zich liet, is niet geweten. Wel was het zijn wens zich in Antwerpen te vestigen want hij liet zich inschrijven in de poortersboeken van “’t Stad.”

 

Op haar beurt vertoont de Stam Antwerpen diverse vertakkingen, immigraties en emigraties, maar dat is een ander verhaal. Om dit op schrift te zetten nodig ik anderen uit om dit na te gaan vertrekkende van de eigen identiteit en de beschikbare gegevens.

* Jacobus De Witte was griffier aan de abdij en gehuwd met een Joanna Maria Clauwaert, een nicht van Michael. Zijn grafsteen is bewaard en ligt naast de kerk van Hekelgem:

WITTGRAF
 
 
Zie ook: