De genealogie van de familienaam Clauwaert door de eeuwen tot op vandaag

 

1. De theorie

Met het vinden van de verbanning van Jacob Clauwaert, de Amman van Gent, groeide de hoop een verre voorvader gevonden te hebben. Het feit echter dat die vijftien jaar later gratie kreeg, terug keerde naar Gent en opnieuw een hoge functie innam als s’Heeren Kiezer deed deze theorie de das om. Bij het verder graven in de Gentse archieven werd echter voer voor een nieuwe theorie gevonden.

De theorie steunt op dezelfde grond als de theorie van Joacob Clauwaert: er werd nl. een tweede Clauwaert gevonden die verbannen werd uit Gent.

De balling was een uitbanning uit het graafschap Vlaanderen. Waar kon men dan heen?

De keuze was zeer eenvoudig, men kon naar Frankrijk (ongeveer 70km), naar Engeland (over de zee) of men kon de taal dezelfde houden en ofwel naar Holland of naar Brabant gaan. Het dichtste was Brabant en de eerste gemeente over de grens is Hekelgem. Ging hij naar Hekelgem?

Wat pleit voor deze nieuwe theorie is dat de nu gevonden verbannen Clauwaert Pieter heette en alle eerstgeboren Clauwaerts die we in de eerste generaties in Hekelgem terugvinden ook Pieter heetten.

Een facinerende gedachte maar onvoldoende om eenduidig te stellen deze Pieter de voorvader is.

 2. De vondst

De verbanning van Jocob kenden we uit een bewerking van het Banboek van Gent uit de 1852. (Maatschappij der vlaamsche bibliophilen 2de serie nr 15; Memorieboek der stad ghent van ’t j 1301 tot 1737; gent; drukkerij van c.annoot-braeckman 1852, deel 1, p 317)

Het origineel ervan hadden wij nog niet gezien en bij onze volgende speurtocht in het stadsarchief van Gent gingen we dan ook op zoek naar dit fameuze banboek.

We vonden het terug, ook de passage over onze Jacob Clauwaert maar wie schetst onze verbazing dat bij het doorbladeren ons oog viel op blad 10verso van dit “ballinc bouc” 1472-1537:

  10V-1

10V-2

 Het linker (omcirkelde) deel geeft de namen van de veroordeelden, het rechter het vonnis.

Hier treffen we drie namen aan, de eerste twee zijn ??? en ??? Dhauwere. (de voornamen zijn nog niet ontcijferd) Hierbij is specifiek aangegeven dat het hier broers betreft (ghebroedren).

De tweede naam is doorstreept wat betekent dat die persoon gratie gekregen heeft en terug naar Gent gekomen is. Hoogst waarschijnlijk heeft hij gebruik gemaakt van het asiel dat verleend werd door Filip de Schone in 1494.

Als derde naam, duidelijk leesbaar: pieter clauwaert, deze is niet doorstreept en pieter clauwaert is dus buiten Gent blijven wonen.

 3. Het vonnis

Iedereen die reeds met geschriften uit de periode vóór 1500 geraadpleegd heeft zal weten dat deze ontcijferen dikwijls een probleem stelt. Zo ook voor ons.

 10V-3

Bovenstaand document was nog niet voor de volle 100% ontcijferd maar wij weten toch reeds dat deze personen een verschrikkelijke misdaad pleegden :

“omme dat zij (ge)commen zij(nde) ten huuse van Arend van Wertere poorter dijs stede ende omme der zelve(n) en hebben bij tzelve hyus ghesmeten ghewerpen met steenen sonder cause ofte reden”

 Het vonnis werd op 24 december 1474 uitgesproken en hield 50 jaar verbanning in.

 

Met hulp van twee specialisten, Dirk De Buck en Wilfried Vernaeve, gaf onderstaand stuk zijn geheimen prijs. Onze dank aan beide heren zonder wie dat onmogelijk zou geweest zijn.

 Actu(m) XXIIII en decemb(ris) LXXVI
 Ha(n)nin dhauwere
Renier dhauwere ghebroedren
Pieter clauwaert

 

Elke L jaers Omme dat zij co(m)men zij(n) ten huuse van Arend
va(n) wettere poort(er)e va(n) des(er) stede en(de) binne(n) der zelver
En(de) hebbe(n) up tzelve huus ghesmete(n) gheworpe(n) met
steene(n) sond(er) cause oft Redene en(de) zulcke Ruuthede ghebesicht
dat zij de veinstre(n) in sticke(n) worpe(n) en(de) de duere(n) ute(n) halden
zo dat de voors(eyde) Arend va(n) achtre vlien moeste uut zine(n) huuse
waer by de ghebue(ren) v(er)gaderde(n) in groot(er) menichte zo datter
ghescepen was beroerte af te co(m)mene binder voors(eyde) stede niet
sculdich te lydene onghecorrigiert

 

de letters tussen haakjes (zwart) zijn aanvullingen van de weggelaten letters of afkortingen gebruikt in de tekst, iets wat veelvuldig gebeurde in de oude geschriften.

Tevens werden in dit uitschrift de lijnen gerespecteerd. en omdat dit oud Nederlands niet voor ieder verstaanbaar is, hier de vertaling in huidige spreektaal.

Elk 50 jaar verbanning –
Omdat zij gekomen zijn naar het huis van Arend Van Wettere, poorter van deze stad, dat
binnen deze stad staat, en zij naar dit huis gesmeten en geworpen hebben met stenen,
zonder aanleiding of reden en zulke ruwheid gebezigd dat zij de vensters in stukken
wierpen en de deuren weghaalden, zodat Arend langs achter moest vluchten uit zijn huis,
waar de geburen in groten getale vergaderden zodat er gevaar bestond dat er in de stad
oproer zou uitbreken, wat niet ongestraft kan gebeuren.

 

Indien dit lieverdje werkelijk de voorvader van de stam Hekelgem zou blijken te zijn……..

Zie ook: